Historia żubrów na terenie Polski jest bardzo ciekawa. Pierwotnie zwierzęta te zasiedlały niemal całą Europę a blisko spokrewniony z żubrem bizon, Amerykę Północną. Wraz ze zmniejszaniem się powierzchni lasów związanym z przekształcaniem ich w pola uprawne, obszar występowania żubra w Europie zmniejszał się już od początku XI wieku. Z dawnych czasów zachowało się wiele zapisków odnośnie polowań na żubry w Puszczy Białowieskiej. Puszcza Białowieska była ulubionym miejscem polowań królów polskich, a żubr stanowił najpotężniejsze trofeum podczas królewskich łowów. W 1409 roku odbyły się tam wielkie łowy z udziałem króla Władysława Jagiełły i Księcia Witolda, w ramach przygotowania przez bitwą pod Grunwaldem. W 1752 roku postawiono w Puszczy Białowieskiej obelisk upamiętniający polowania Augusta III, podczas którego zabito 42 żubry. Co ciekawe stoi on do dziś w Parku Pałacowym w Białowieży. Nie wiadomo dokładnie jak licznie żubry występowały w przeszłości na ziemiach polskich, z pewnością jednak srogie zimy oraz polowania przy użyciu broni palnej spowodowały, że populacja żubrów stanęła na skraju wyginięcia. Ostatecznie w 1919 roku zanotowano upadek ostatniego żubra w Puszczy Białowieskiej, która była w tamtych czasach ostatnim znanym miejsce występowania tych zwierząt na wolności. Warto wspomnieć, że jeszcze w 1914 roku, przed wybuchem I wojny światowej w Puszczy Białowieskiej żyło 727 żubrów. Lata 1920-1928 to okres nieobecności żubrów w Puszczy Białowieskiej. Podczas Międzynarodowego Kongresu Ochrony Przyrody w Paryżu w 1923 r. Jan Sztolcman przedstawił projekt ratowania gatunku. Podczas tego posiedzenia utworzone zostaje Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra (MTOZ). Jego prezesem zostaje Kurt Primel, ówczesny Dyrektor Ogrodu Zoologicznego we Frankfurcie nad Menem, a do zarządu wchodzi Władysław Janta-Połczyński z ZOO w Poznaniu. Pozostali członkowie to zarówno osoby prywatne jak i instytucje. Co ciekawe, jednym z członków zostało American Bison Society ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, na wzór którego utworzone zostało MTOZ. Pierwszym celem towarzystwa było opracowanie rejestru wszystkich żyjących żubrów na świecie. Jak się okazało, w rozmaitych hodowlach i zwierzyńcach na świecie ocalały w tamtym czasie jedynie 54 żubry. Nie wszystkie jednak mogły przyczynić się do prób odtworzenia gatunku. Ostatecznie, żyjące dziś na świecie żubry pochodzą jedynie od 12 założycieli (linia nizinno-kaukaska) a żubry nizinne (białowieskie) tylko od 7 osobników.
W 1929 r. utworzony zostaje rezerwat hodowlany żubrów w Puszczy Białowieskiej. Pierwszymi przywiezionymi do niego zwierzętami są żubry o imionach BORUSSE i BISERTA. Ten rok zapisał się w historii jako początek restytucji żubrów. W 1930 r. do żubrów w rezerwacie dołącza samica BISKAYA.
W 1932 r. ukazuje się w Niemczech pierwsze wydanie Księgi Rodowodowej Żubrów, która prowadzona jest do dziś. Każdy z istniejących żubrów otrzymuje numer rodowodowy a jego pochodzenie, linia hodowlana oraz miejsce przebywania zostaje corocznie odnotowywane w księdze aż do śmierci zwierzęcia.
W 1936 r. do Białowieży sprowadzono z Pszczyny byka o imieniu PLISH, który odegrał ogromną rolę w restytucji białowieskich żubrów, bowiem został on ojcem 45 cieląt.
W 1947 r. Rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wprowadzono ochronę gatunkową żubra. Dopiero po ponad 30 latach nieobecności w środowisku naturalnym, w 1952 r. zostają wypuszczone na wolność w polskiej części Puszczy Białowieskiej dwa żubry POMRUK i POPAS. Rok później w białoruskiej części Puszczy rozpoczynają się prace nad restytucją żubrów.
W 1953 r. na skutek pryszczycy wymiera całe stado hodowlane pszczyńskich żubrów.
W 1957 r. w Puszczy Białowieskiej rodzi się na wolności pierwsze cielę żubra.
W 1962 r. na wolność wypuszczone zostają także żubry w Puszczy Knyszyńskiej i Puszczy Boreckiej. W 1964 r. utworzone zostaje wolnościowe stado żubrów w Bieszczadach, a jego założycielami są żubry linii nizinno-kaukaskiej pochodzące z hodowli w Niepołomicach i Pszczynie. W 1978 r. liczba żubrów na świecie wynosiła już 2000 osobników.
W 1980 r. w Nadleśnictwie Wałcz wypuszczono na wolność żubry, które dały początek obecnemu stadu zachodniopomorskiemu. W 1987 r mamy już na świcie 3000 żubrów. Przez kolejne lata prace przyrodników, naukowców i leśników, a także instytucji rządowych na rzecz odtworzenia populacji żubra trwają. Żubrów systematycznie przybywa. Jednak nie jest to jeszcze gatunek, który uznać można za bezpieczny od wyginięcia. W 2005 r. powstaje Stowarzyszenie Miłośników Żubrów ( SMŻ), którego celem jest doradztwo i aktywne wspieranie ochrony żubrów. W 2009 r. na świecie żyje 4231 żubrów, w Polsce 1170, z czego ponad 400 żyje w polskiej części puszczy białowieskiej. Kolejne lata mijają a żubrów przybywa. Naukowcy z całego świata spotykają się na corocznej konferencji
naukowej organizowanej przez SMŻ, by tam dyskutować o potrzebach gatunku. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie we współpracy z Lasami Państwowymi prowadzi działania na rzecz czynnej ochrony żubra w Polsce, w ramach których tworzone są nowe stada żubrów na wolności oraz w zagrodach hodowlanych. Tworzony jest także bank genów żubra na wypadek nagłego kryzysu w populacji tego gatunku. Intensywnie rozwija się współpraca międzynarodowa i rozprzestrzenianie na świecie żubrów z polskich hodowli. W 2012 r. w Mucznem (Nadleśnictwo Stuposiany) zostaje utworzona pierwsza zagroda pokazowa żubrów w Bieszczadach, która do dziś cieszy się ogromnym zainteresowaniem turystów i w znacznym stopniu przyczynia się do promocji regionu.
W 2018 r. utworzone zostaje nowe, wolnościowe stado żubrów w Puszczy Augustowskiej.
W 2021 r. powstają dwa wolne stada w Lasach Janowskich i Puszczy Rominckiej. Populacja żubrów wciąż wzrasta. W 2022 r. w Polsce żyją już 2603 żubry.
W 2023 r. powstają 3 zagrody hodowlane żubrów w Nadleśnictwach Dwukoły (okolice Mławy), Rybnik i Supraśl.
Obecnie populacja żubra ciągle wzrasta, jednak przegęszczone stada borykają się z wieloma problemami np. inwazje pasożytnicze czy spadek akceptacji społecznej.