Żubr jest gatunkiem uratowanym od zagłady tylko dzięki wieloletniej hodowli i ciężkiej pracy naukowców, przyrodników, leśników i hodowców. Mimo, iż liczebność populacji ciągle wzrasta nie można zostawić jej bez opieki człowieka. Zauważalny spadek akceptacji społecznej na terenach występowania żubra oraz szkody wyrządzane przez ten gatunek stanowią zagrożenie dla stabilnej przyszłości populacji. Obecnie opieka nad żubrem, a co za tym idzie jego czynna ochrona wykonywana jest przez Lasy Państwowe, gdyż jedynie one dysponują terenami spełniającymi potrzeby gatunku. W ramach licznych projektów realizowanych przez SGGW, Lasy Państwowe oraz Stowarzyszenie Miłośników Żubrów od wielu lat wykonywane są działania w ramach czynnej ochrony tego gatunku. Poprawia się siedlisko dla żubrów poprzez budowę naturalnych wodopojów w postaci śródleśnych oczek wodnych, dokarmia się żubry w czasie zimy po to by nie wychodziły na pola czyniąc szkody w rolnictwie, poprowdzony jest również monitoring zdrowia, siedliska i bank genów żubra. To wszystko po to, by stada żubrów na wolności mogły zdrowo się rozwijać nie wchodząc w konflikt ze społecznością lokalną.

Dzięki działaniom prowadzonym w ramach ochrony czynnej żubrów wspierane są ekosystemy leśne i łąkowe oraz gatunki flory i fauny z nimi związane. Dlatego właśnie żubra można nazwać gatunkiem parasolowym tzw. umbrella species. Odchody żubra są pokarmem dla koprofagów – owadów i ich larw żywiących się odchodami. Żuk leśny (Geotrupes stercorosus) nazywany potocznie gnojarzem, często odżywia się właśnie odchodami różnych zwierząt a także butwiejącymi liśćmi, igliwiem, mchem i korą drzew. Pełni on zatem niezwykle istotną rolę czyściciela w lesie. Odchody są jednak pożywieniem nie tylko dorosłych form tego chrząszcza, ale również jego larw, które wykluwają się z jaj złożonych przez samicę w kulkach odchodów utoczonych przez pracowite samce. Żubry poprzez odchody rozsiewają nasiona zjedzonych przez siebie roślin na odległość kilku kilometrów. Wspomaga to bioróżnorodność i pomaga zapylaczom. Można więc powiedzieć, że żubry przyczyniają się do odtwarzania i rozprzestrzeniania cennych dla bioróżnorodności siedlisk jakimi są łąki. Obecność dużych przeżuwaczy na łąkach jest wręcz niezbędna dla niektórych rzadkich gatunków roślin. Dobrym przykładem są storczyki, które w Polsce są pod ochroną. W naszym kraju występuje ich ponad 50 gatunków, a niektóre z nich rosną wyłącznie na otwartych łąkach i murawach. Żubry żerujące na łąkach zapobiegają ich zarastaniu, co wspiera utrzymanie tych cennych siedlisk w dobrej kondycji. Dla żubrów tworzone są także naturalne wodopoje tzw. oczka wodne, które są magazynami wody w lesie. Oprócz żubra wodę piją także inne zwierzęta np. wilki, lisy, jelenie czy ptaki. Śródleśne oczka wodne są też znakomitym miejscem życia i rozrodu dla płazów, w tym traszek. Tam, gdzie jest woda są także owady potrzebujące jej do rozrodu np. komary czy ważki, którymi żywią się m.in. nietoperze i ptaki. Ten łańcuch wzajemnych zależności jakim jest ekosystem leśny, zdecydowanie wspierany jest przez obecność żubra w przyrodzie a siedlisko wytworzone dla żubra zapewnia doskonałe warunki do życia wielu innym gatunkom roślin i zwierząt. Chroniąc żubra wspieramy i chronimy ekosystemy.